Kuchnie krajów nadbałtyckich

Ogólnie jednak rzecz biorąc, Finowie lubią smaki proste, natural­ne, dania niezbyt skomplikowane, a w każdym razie nie wydziwa- czone. Kochają smak zbóż. Wiele w ich kuchni potraw z płatków owsianych lub jęczmiennych, z których wypieka się nawet ciasta i desery. Tradycyjna potrawa wielkanocna – mśmmi- to rodzaj ki­sielu sporządzonego z żytniej mąki i melasy. Kisiele są ważnym działem fińskiej kuchni. Sporządzane z dziko rosnących leśnych owoców – stanowiących do niedawna jedyne źródło witamin – nie mogą być porównywane z fabrycznymi kon­centratami produkowanymi przez najbardziej nawet renomowane firmy.

Ludowe fińskie przysłowie powiada: „Dwa miejsca są święte: koś­ciół i sauna”. Fakt, że jedno z tych miejsc jest powszechnie związa­ne z jedzeniem, świadczy, jak wielkie znaczenie przywiązuje się do tej czynnośęi. W saunach, przy rozbieralni, znajduje się specja­lne pomieszczenie. Płonie w nim żywy ogień, ma rusztach skwier­czą wieprzowe lub baranie kiełbaski, na tacach pysznią się kanap­ki – można wzmocnić się popijając domowe piwo, sporządzone z wody, cukru, drożdży i słodu. Jedzenie to nie tylko racjonalne do­starczanie organizmowi potrzebnych mu kalorii, czyli „odżywianie się”, ale fantazja, popis i radość.

Nawet wówczas, gdy w grę wchodzą danka niewielkie, barowe, przekąskowe, nigdy nie podkreśla się, że dają one okazję do zas­pokojenia głodu „na chybcika”, w przelocie, w pośpiechu. Finowie zdecydowanie nie lubią się śpieszyć. Z rozwagą, rzetel­nym chłopskim spokojem, godziwym namysłem robią to, co właś­nie zaplanowali. Biesiadnicy o takich usposobieniach i charakte­rach mogą dokonać tęgich spustoszeń na stole i w spiżarni. Spośród wielu odmian pierogów, które z Rosji poprzez Karelię tra­fiły do fińskiej kuchni, najsłynniejszym jest jednak pieróg o rodzi­mym rodowodzie, zwany kalekukko.

4 śledzie, filiżankaoctu winnego, 2 łyżki cukru pudru, 2 cebule, kawałek chrzanu, kawałek korzenia imbiru, łyżka ziaren gorczycy, 2 listki laurowe.Śledzie wymoczyć, przepołowić, obrać zę skórki, usunąć kręgo­słupy i ości. 2 octu z cukrem ugotować zalewę, dodając chrzan, im­bir, gorczycę i listki laurowe. Śledzie pokrajać na kawałki o długoś­ci 3 cm i zalać ostudzoną zalewą. Odstawić na 2 dni w chłodne miejsce. 12-15 dag płatów wędzonego łososia, 2 jajka, kwaszony ogórek, pół szklanki ryżu, pół szklanki majonezu, łyżka posiekanego koperku, sól.Jajka ugotować na twardo. Ryż zalać szklanką wrzącej wody i ugo­tować na sypko. Łososia pokrajać na małe kawałeczki, wymieszać z pokrajanym w kostkę kwaszonym ogórkiem, posiekanym jajkiem i ryżem. Przyprawić solą i posiekanym koperkiem, polać majone­zem.

śledzie, duża cebula, duży kwaszony ogórek, 2 jabłka, szklanka żura­win, mały słoik majonezu, cukier, sól.Śledzie wymoczyć, sfiletować, obciągnąć ze skórki, usunąć kręgo­słupy i ości. Cebulę posiekać jak najdrobniej, ogórek pokrajać w piórka. Na filety śledziowe nakładać cebulę i ogórek, zwinąć jak rolmopsy, spiąć wykałaczką. Jabłka obrać i zetrzeć na jarzynowej tarce, żurawiny przebrać, upłukać i osuszyć w ściereczce. Wymie­szać z majonezem i przygotowanym sosempolać śledzie ułożone w salaterce.Ok. 1 kg świeżych grzybów, szklanka śmietany, 1 cebula, sól, pieprz, cu­kier, sok cytrynowy lub ocet winny, liście zielonej sałaty.Grzyby oczyścić, pokrajać i gotować przez 2-3 min w zakwaszonej wodzie. Przełożyć je na sito, później osuszyć ściereczką. Cebufę posiekać jak najdrobniej, wymieszać ze śmietaną, przyprawić cu­krem, solą i pieprzem. Tak przyrządzonym sosem polać grzyby ułożone na liściach sałaty.